یادداشتی بر برنامه "شصت و سومین سالروز آزاد سازی آذربایجان از رادیو و تلویزیون صدای آمریکا" - رزمی فعال دانشجویی

از خوانندگان عزیز به خاطر دیرکرد مقاله عذرخواهی می نمایم، چون مجبور بودم برنامه را از سایت بخش فارسی رادیو و  تلویزیون صدای آمریکا با سرعت کم دانلود کنم.

در تاریخ ۲۱/۹/۱۳۸۸ برنامه‌ای تحت عنوان شصت و سومین سالروز آزاد سازی آذربایجان از رادیو و تلویزیون صدای آمریکا پخش گردید. مجری برنامه آقای بیژن فرهودی و میهمانانشان خانم پروفسور مهرا ملکی استاد علوم سیاسی دانشگاه و پژوهشگر تاریخ از سن خوزه و پروفسور حمید احمدی استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران بودند. بنا به گفته آقای بیژن فرهودی این برنامه به مناسبت شصت و سومین سالروز پایان حکومت جمهوری خود مختار آذربایجان که در متون مختلف تاریخی ازآن به عنوان  آزاد سازی یا نجات آذربایجان یاد شده، پخش می شد که هدفش صرفاً یادآوری یک رویداد تاریخی بود که از مهمترین رویدادهای ایران در قرن بیستم محسوب می شود.

به نظر من این برنامه‌ها همیشه فرصتهایی هستند تا ماهیت افراد و جریانهای فکری حاکم جامعه،  سیاست دولت‌ها و نگرش آنها به رویدادهای جاری و تاریخی روشن گردد.  نگرشهای بی‌طرفانه در رسانه‌های خبری کمتر وجود دارند و معمولاً آئینه سیاست‌های دولت مطبوعشان می باشند. در این برنامه آقای بیژن فرهودی به عنوان مجری و نماینده گویای رادیو و تلویزیون صدای آمریکا و در خوشبینانه‌ترین حالت آئینه بخش فارسی آن، خانم پروفسور مهرا ملکی نماینده اپوزیسیون و جریان روشنفکری فارس خارج کشور و آقای  پروفسور حمید احمدی نماینده جریان روشنفکری فارس داخل کشور بودند. در این مقوله سعی دارم به نقد مباحث مطروحه بپردازم.

آقای بیژن فرهودی در ادامه فرمودند بیش از ۶۵ % جمعیت ایران را جوانان زیر ۳۰ سال تشکیل می دهند ولی بسیاری از آنان اطلاع درستی از وقایع تاریخی کشور ندارند که علت آن به تایید ناظران نادیده گرفتن وقایع تاریخی یا تحریف در کتب درسی جمهوری اسلامی ایران می باشد. ایشان طی صحبت هایی که با چند جوان داشتند اکثراً از جریان ۲۱ آذر بی‌اطلاع بودند و علت آنرا تحریف و توجه کم کتب درسی به این موضوع دانستند. آنچه مسلم بود این برنامه سعی داشت تمامی وقایع آن دوره را ساخته و پرداخته شوروی بداند و غافل از همراهی عنصر مردم باشد. آقای فرهودی مثل همیشه سعی داشتند نظام کنونی را مقصر و مسبب این بی‌اطلاعی بدانند. گویی ایشان بی‌طرفانه به موضوع نگاه می کنند و کتب دوران شاه دور از هر غرضی این وقایع را نوشته بود.. بهتر است آقای فرهودی و همکارانشان در بخش فارسی رادیو و تلویزیون صدای آمریکا ابتدا سانسور و مشکل برخورد مغرضانه با مسایل ملیت‌های ایران را در درون خود حل و سپس از دیگران انتقاد نمایند زیرا رطب خورده منع رطب کی کند.  تا جایی که من می دانم اکثر جوانان آذربایجانی از این واقعه تاریخی آگاهی دارند و برخورد مغرضانه و تحریف  بخش فارسی رادیو و تلویزیون صدای آمریکا نیز ماهیت کارکنان آن را روشن می سازد. جوانان آذربایجانی به خوبی می دانند سید جعفر پیشه وری منشا چه خدمات ارزنده‌ای برای آذربایجان بوده است. کسی که زبان ترکی را رسمی نمود و مادرانمان برای اولین بار رای خود را درون صندوق‌ها انداختند.

ترکیب میهمانان انتخابی برنامه نیز نگرش جانبدارانه بخش فارسی رادیو و تلویزیون صدای آمریکا را نشان می داد. هر دو اتفاق نظر عجیبی در رابطه با موضوع مورد بحث داشتند و تنها در یک مورد اختلاف نظر داشتند. آقای  پروفسور حمید احمدی عملکرد و تفکر پیشه وری را به دو دوره قبل و بعد از جریان فرقه و تجزیه آذربایجان تقسیم بندی نمود. به نظر ایشان پیشه وری قبل از این قضایا طرفدار ایران باستان و زبان فارسی بود و به خاطر جاه طلبی و پیشنهاد و دعوت شوروی یک شبه تغییر رویه داده و انگشت روی ستم ملی و مسایل قومی گذاشته بود. ولی خانم پروفسور مهرا ملکی برعکس آقای پروفسور حمید احمدی  معتقد بود پیشه وری قبل از تجزیه آذربایجان در تجزیه گیلان و مازندران نیز نقش داشت و یکی از وزیران دولت سوسیالیستی گیلان بود (ظاهراً      پیشه وری ذاتاً افکار تجزیه طلبانه داشته است و یک شبه تغییر رویه نداده است).

پدر بزرگم می گوید در دوران حکومت خود مختار آذربایجان مردم عصرها زیر بلندگویی که از طرف فرقه نصب شده بود جمع و به ترانه هایی که از رادیو باکو پخش می شد گوش فرا می دادند. بر خلاف او پروفسور حمید احمدی مدعی بود مردم تبریز به خاطر علاقه وافری که به زبان فارسی داشتند شب‌ها میدان ساعت دو سه هزار نفری جمع می شدند، ناهار و شام می خوردند و رادیو فارسی بی‌بی سی را گوش فرا می دادند. حالا من مانده‌ام حرف کدام یک را باور کنم.   

بر همه روشن است که به جز معدود استثناها، روشنفکر فارس از استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران گرفته تا استاد علوم سیاسی و پژوهشگر فرنگی آن و یا کارکنان بخش فارسی بی‌بی سی و رادیو و تلویزیون صدای آمریکا هیچ کدام حقوق و مطالبات ملیت‌های ایران را به رسمیت نمی شناسند و هر کس خواستار تحصیل به زبان مادریش باشد، از نظرشان تجزیه طلب است. شهید پیشه وری در پی گسترش آزادی از آذربایجان به تمامی مناطق ایران بود ولی جوانان آذربایجان امروز بیدارند و دیگر اشتباه پیشه وری را تکرار نمی کنند و می رسد روزی که دیگر بیگانگان به جای ما درباره تاریخ مان حرف نمی زنند و آن را تحریف نمی کنند.

 

رزمی فعال دانشجویی آذربایجان